Rynek zamówień publicznych w Polsce — 12 miesięcy w liczbach

Stan danych: 20.09.2026 · źródło: baza Ofertarium (1,26 mln postępowań z 14 źródeł)

Rynek zamówień publicznych w Polsce — 12 miesięcy w liczbach Ofertarium

Streszczenie dla mediów

• W ciągu ostatnich 12 miesięcy w Polsce rozstrzygnięto 71 987 postępowań o zamówienia publiczne ze znaną kwotą, o łącznej wartości 645 mld zł — średnio około 197 rozstrzygnięć dziennie.
• Około 24% postępowań rozstrzyga się przy jednej ofercie. Co czwarty przetarg publiczny w Polsce nie ma żadnej konkurencji.
• Mediana liczby ofert na postępowanie wynosi 2 — w połowie przetargów o wynik walczy najwyżej dwóch wykonawców.
• Przeciętne rozstrzygnięte postępowanie warte jest blisko 9 mln zł, ale rozkład jest silnie skośny: kilka wielkich kontraktów infrastrukturalnych podnosi średnią, typowy przetarg jest znacznie mniejszy.
• Spośród około 29 400 postępowań otwartych w danym momencie 2 955 przetargów z Biuletynu Zamówień Publicznych nie wymaga wadium — bariera wejścia dla małych firm bywa niższa, niż się powszechnie przyjmuje.

1. Rynek wart 645 miliardów złotych rocznie

W ostatnich 12 miesiącach polscy zamawiający rozstrzygnęli 71 987 postępowań, dla których znana jest kwota wybranej oferty. Ich łączna wartość to 645 mld zł — pieniądze publiczne płyną do wykonawców w tempie około 1,8 mld zł dziennie, licząc każdy dzień roku, z weekendami i świętami włącznie.

Średnia wartość rozstrzygnięcia — blisko 9 mln zł — mówi jednak niewiele o typowym przetargu. Rozkład wartości jest silnie skośny: megakontrakty drogowe, kolejowe i energetyczne zawyżają średnią, podczas gdy mediana wartości pojedynczego postępowania wynosi ok. 899 tys. zł. W praktyce rynek zamówień publicznych to przede wszystkim dziesiątki tysięcy kontraktów na roboty budowlane, dostawy i usługi w skali, w której realnym oferentem może być lokalna firma zatrudniająca kilkanaście osób.

2. Co czwarty przetarg bez konkurencji

Najbardziej wymowna liczba tego zestawienia: około 24% postępowań kończy się przy dokładnie jednej ofercie. Zamawiający ogłasza przetarg, wyznacza termin, a w dniu otwarcia ma na stole jedną kopertę — i najczęściej podpisuje umowę z jedynym oferentem.

Z perspektywy finansów publicznych to sygnał ostrzegawczy. Konkurencja jest w zamówieniach publicznych podstawowym mechanizmem kontroli cen; Komisja Europejska od lat traktuje odsetek postępowań jednoofertowych jako jeden z głównych wskaźników zdrowia krajowych rynków zamówień. Tam, gdzie oferta jest jedna, cena nie powstaje w rywalizacji, lecz w pojedynczej kalkulacji wykonawcy — a zamawiającemu pozostaje porównanie jej z własnym szacunkiem.

Z perspektywy wykonawców ta sama liczba znaczy coś odwrotnego: co czwarte zamówienie publiczne w Polsce wygrywa firma, która po prostu złożyła ważną ofertę. Nie najtańsza z dziesięciu, nie najlepsza technicznie — jedyna.

3. Mediana 2 oferty: konkurencja jest płytsza, niż się wydaje

Nawet tam, gdzie rywalizacja istnieje, rzadko bywa tłoczno. Mediana liczby ofert na postępowanie wynosi 2. W typowym postępowaniu mierzą się dwie firmy.

Ta płytkość ma dwie strony. Dla zamawiających oznacza słabszą presję cenową i większe ryzyko, że jedyny punkt odniesienia dla ceny to szacunek własny. Dla wykonawców — że statystyczne szanse wygranej w pojedynczym postępowaniu są wielokrotnie wyższe, niż sugerowałaby potoczna intuicja „przetargu z tłumem chętnych". Wadium: bariera, której często nie ma

W potocznym obrazie przetargów wadium funkcjonuje jako zaporowy koszt wejścia: zamrożona gotówka albo płatna gwarancja bankowa czy ubezpieczeniowa. Dane pokazują obraz bardziej zniuansowany. Spośród aktywnych obecnie przetargów krajowych z Biuletynu Zamówień Publicznych aż 2 955 nie wymaga wadium w ogóle — w postępowaniach poniżej progów unijnych żądanie wadium jest fakultatywne i znaczna część zamawiających z niego rezygnuje.

Dla małej firmy rozważającej start w zamówieniach publicznych to praktyczna informacja: w każdej chwili istnieje pula około trzech tysięcy otwartych postępowań, w których jedyną „inwestycją" w ofertę jest czas potrzebny na jej przygotowanie. W połączeniu z medianą dwóch ofert na postępowanie oznacza to, że próg wejścia na ten rynek jest niższy niż jego reputacja.

5. 51 tysięcy wykonawców na rynku, który pomieściłby więcej

W ostatnich latach w rozstrzygnięciach zamówień publicznych pojawiło się 51 tysięcy różnych wykonawców — wobec 41 tysięcy instytucji zamawiających. Na tle ponad dwóch milionów aktywnych firm w Polsce to wąska grupa: w przetargach realnie startuje ułamek przedsiębiorstw, które formalnie mogłyby to robić.

Zestawienie tych liczb z 24-procentowym odsetkiem postępowań jednoofertowych prowadzi do prostego wniosku: problemem polskiego rynku zamówień nie jest nadmiar chętnych, lecz ich niedobór — a każda firma, która ten rynek omija, zostawia komuś przetargi rozstrzygane bez konkurencji.

6. Wnioski: gdzie jest nisza dla mśp

Po pierwsze, matematyka sprzyja wchodzącym. Przy medianie dwóch ofert i co czwartym postępowaniu bez żadnej konkurencji dobrze przygotowana oferta ma w typowym przetargu szanse nieporównywalnie wyższe niż w sprzedaży na otwartym rynku.

Po drugie, nisza leży tam, gdzie konkurencja systematycznie nie dociera: w mniejszych postępowaniach krajowych, poza największymi aglomeracjami, w kategoriach o niskiej średniej liczbie ofert. Pula prawie trzech tysięcy aktywnych przetargów bez wadium dodatkowo obniża próg pierwszego startu.

Po trzecie, wnioski płyną też w drugą stronę. Dla zamawiających 24% postępowań jednoofertowych to argument za aktywnym docieraniem do potencjalnych wykonawców, zamiast biernego czekania na oferty. Dla polityki publicznej — za monitorowaniem jednoofertowości nie jako ciekawostki statystycznej, lecz jako miary realnego kosztu, jaki podatnik ponosi za brak konkurencji.

Metodologia

Raport powstał na podstawie bazy danych Ofertarium, agregującej ogłoszenia o zamówieniach publicznych z 14 źródeł, w tym Biuletynu Zamówień Publicznych (platforma e-Zamówienia), europejskiego dziennika TED, Bazy Konkurencyjności oraz komercyjnych platform zakupowych. Baza obejmuje 1,26 mln postępowań, 51 tys. profili wykonawców i 41 tys. profili nabywców; w chwili sporządzania raportu aktywnych było około 29 400 postępowań. Dane o rozstrzygnięciach pochodzą z oficjalnych ogłoszeń o wyniku postępowania oraz informacji z otwarcia ofert publikowanych przez zamawiających.

Okres analizy obejmuje 12 miesięcy poprzedzających datę publikacji (sierpień 2025 – sierpień 2026). Do łącznej wartości rynku (645 mld zł) i liczby rozstrzygnięć (71 987) wliczono wyłącznie postępowania, dla których w ogłoszeniu o wyniku podano kwotę; postępowania unieważnione oraz rozstrzygnięcia bez ujawnionej kwoty pominięto, więc rzeczywista wartość rynku jest wyższa od podanej. Odsetek postępowań jednoofertowych i medianę liczby ofert wyliczono na podstawie postępowań, dla których dostępna jest informacja o liczbie złożonych ofert. Wartości średnie i dzienne w tekście są prostymi przekształceniami arytmetycznymi powyższych danych.

Nota o cytowaniu

Dane i wnioski z raportu można cytować w całości lub we fragmentach w mediach, na blogach i w opracowaniach branżowych — bezpłatnie, pod warunkiem podania źródła: „Ofertarium, ofertarium.pl" wraz z aktywnym linkiem do ofertarium.pl. W sprawie danych rozszerzonych (podział na branże, regiony, kategorie CPV) prosimy o kontakt.